mara

             
 
SÜRYANİ TARİHİ
Süryaniler Kimdir?

Eski Tarih

Süryani Tarihinde Bölünmeler

Risk Altındaki Süryani Mimari Mirası İçin Çağrı

Avrupalı Süryanilerden Orman Bakanına Çağrı

Süryanilerden Tur İzlo'da Yeni Yatırımlar

Malfono Mor NARSAY ve Kendini Tanımak

Kadim Halk Süryanilerden Şlomo yani Selam var

Papaz Diril: Cevap Bekleyen Çok Soru Var

Süryani Göçüne An'larla Tanıklık

İsveç'ten Dünyaya Ezilen Halkların Haberleri

Süryani Gencin Köyden CERN'e Uzanan Başarısı

Turabdin'in Diril'leri

Şırnak Beytüşşebap’taki Kayıp Çift Üzerine

Mezopotamya'nın Solan Gülleri: Keldaniler

Londra'dan Mardin'e Uzanan Bir Matbaa Hikayesi

Süryani Köylerinin İzinde: Aynvert'e Yolculuk

Türkiye'deki Azınlıkların Kültürel Çıkmazı

Kardeşçe, Barış İçinde Yaşamak Mümkün

Türkiye Kendi Tarihinden Korkmamalı

Bir Süryani Ailenin Bitmeyen Acılarının Öyküsü

1915 Süryanilerin Gelecek Umudunu Yok Etti

Memleket Bağrında Yara İzleri

Geniş Avlunun Şiir Olma Hali

Kilisede Tek Başına

Renkler Sırayla Solarken

Serçe Kanadında Yaşayan Bir Halk: Süryaniler

Süryaniler Azınlık Oldu da Sonra Ne Oldu?

Dilsiz Süryani Nasra Şammashindi

Ermeni ve Süryanilerin Birlikte Yaşadığı Bir Köy

Yok Edilen Uygarlığın Kültür Envanteri

Gavur Değiliz ki Biz, İnanıyoruz

Sürgünün Ne Olduğunu Ortadoğu'da Gördüm

İsmini Saklayamazsın ki...

Sayfo 1915 ve Sonrası Doğu-Batı Süryaniler

1915 Soykırımı Bir İnsanlık Testidir

100.Yıl Önce Katliamlar Nasıl Başlayıp Yayıldı?

Ortadoğu'nun Yeni Kalp Ağrısı Süryaniler

Amele Taburlarında Zulmedilen Süryaniler

Hakkari'de Yeşeren Bir Umut Hikayesi

Bir Hayat Kaç Kez Sıfırlanır?

Noel'in Sessiz Sakinleri: Anadolu Hıristiyanları

Erbil Yüreğimin Acı Çığlığı

Bir Bellek Kanaması

Süryaniler Filmde İlk Defa Kendilerini Oynadılar

Barışın Temsilcisi Yeni Süryani Kadim Patriği

Süryanilerin Bitmeyen Varlık Mücadelesi

Bahe'nin Lal Güncesinden

Adaylığım Süryanilere Güç Kattı

Mardin-Midyat Hattında Bir Yaşam

Süryani Katoliklerin Bina Çıkmazı

3 Dil,1 Ülke..Rojava'da Süryaniler

Kürtlerin Süryanilerle Büyük İmtihanı

Zaz Köyüne Dokunma

76 Yıldır Annesini Manastırda Bekliyor

Sanharib Malki: 15 Yaşına Kadar Sokakta Oynadım

Telkari Sanatı Tarihe Meydan Okuyor

Türkiye'nin Dil Haritası

Askeriyede, Emniyette, Mülkiyede Neden Yokuz

Paket'in Süryanicesi

Süreci Kimse Bilmiyor

Faili Meçhul Cinayetler ve Süryaniler

Bir Ninos Aho Gelip Geçti Mezopotamya'dan

Ermeni Tehciri Haklı, Süryanilere Dikkat

Suriye'den Kaçan Süryaniler Midyat'ta

Süryaniler İçin Seyfo'lar Bitmiyor

Tek Dileğim Var:Köyümün Kilisesinde Dua Edebilmek

''Gittiler'' İsimli Film Projesi

Süryanice Sogdinan Laslibo

Süryanilerin Bitmeyen Çilesi

Hristiyanlar Dönsün Ama Nasıl?

Çalgıcılar Kahvesinden Bir Ud Virtüözüne

Çok Kültürlü Bir Suriye İstiyoruz

5500 Yıl Konuşuldu, Artık Yok Oluyor

Mor Gabriel Metropoliti: Hiçbir Yere Gitmiyoruz

Türkiye Açısından Süryani Toplumu Kayıptır

Süryanilerin En Büyük Sorunu Anadilde Eğitim

Bir Belgeselin Yol Hikayesi

Köyüne Botanik Park Yapmak İstiyor

Temizlendikçe Tarih Fışkırıyor

Osmanlı Bile Topraklar Mor Gabriel'in Demiş

Manastırın O Kayıp Belgeleri

Suriye: Ötekileşmeyen Hıristiyanlar

Süryanilerle Refah ve Demokrasi Gelecek

Azınlık Okullarının Geçmişi ve Sorunları

Süryaniler'den Zarakolu'na Ödül

Herkes İçin Tam Demokrasi İstiyoruz

İşleyen Nasra Şimmeshindi

Iraklıların İstanbul'daki Küçük Bağdat'ı

Süryanilerin Bu Ülkenin Kültürüne Etkileri

Hezeka Rengini Çok Özledim

Süryaniler Vatanı'na Dönüyor

Türkiye'de Azınlık Pozitif Bir Kelime Değil

Bize Reva Görülenler Ayıp

Adaylığım Halkların Kardeşliği Bağlamında Önemli

Bu Diller Neden Kayboluyor?

Mardin Karakabuklarını Kırmalı

Acıları Hissederken Ortaklaşmak

Has Parti'nin Süryani Kurucusu

Sosyonom Amca'nın Vatan Sevgisi

Diyarbakır'da Bir Sadakat Hikayesi

Cudi'nin Eteğinde Bir Köy Vardı

Söyleşi: Gelin Arkadaşlar Yüzleşelim

Diasporada Süryanilerle Buluşma

Toprağa Gömülen Süryani Köyü: Kıllıt

Türkiye'nin Gavurları Avrupa'nın Müslümanları

Bir Kart Koleksiyoneri

Süryaniler Ne İstiyor?

Ulusu Olmayan Bir Milli Takım

Futbolla Geri Dönen Süryani

Komşumu İstiyorum

Mümkün Mü Artık Dönmek?

Sözün Bittiği An

Yolumuz Düştü Turabdin'e

Hep Hasretlerle Yaşadım

Eskikale Değil Kalitmara

Süryanileri Ayağa Kaldıran Arazi Olayı

Mezopotamya'nın Kadim Halkı: Süryaniler

Buşra ve Mahbuba

Diyarbakır'ın Üşüyen Vicdanı

Biz de mi Gidelim?

Midyat Süryani Telkarisi Tehlikede !

Süryanilerin Vefa Duygusu

İstanbul'dan Şam'a İman Yolu

Gavur Mahallesinin Son Üç Ermeni'si

Yarına Bir Harf'ten Fazlası Kalabilsin Diye

Süryani Zanaatkarlar Tarihe mi Karışıyor?

Memleketinin Tanımadığı Aydın

Aile Yedi Diyara Bölündü, Allah Bizi Bir Tuttu

Mezopotamya Bahçesine Bahar Geldi

Herşey Yarına Bir Harf İçin

Manastıra Adanmış Bir Hayat: Bahe

Safran renginde manastır: Deyrulzafaran

Akrebi dost bilen Mızra Dayı

Süryani köyünde zaman

Yolum Düştü Turabdin'e

Bahe ve Manastır

Bir Süryani Köyü: Kıllıt

Bir Tarih Yeniden Canlanıyor

İnsanlık Kokusu Yazı Dizisi

Sareköy'de (GAVAYTO) Süryani Sevinci

Mezopotamya'da Yeniden Açan Güller

Röportaj: Türkiye'de Azınlık Olmak

Süryanilerin Kudüs'ü: Deyrulzafaran

Posta Kodu 47500 Mardin/Anıtlı (HAH) Geri Dönüş

Ödül Avcısı Süryani Gazeteci

İsveç’te Süryani Bakan'ın Seçim Heyecanı

Röportaj: Radyodaki Farklı Sesler

Ağacından Ayrı Düşmüşlere

Mezopotamya Bahçesine Bahar Geldi

 
 
Ferda Balancar - AGOS Gazetesi- / RİSK ALTINDAKİ SÜRYANİ MİMARİ MİRASI İÇİN ÇAĞRI

Kültürel Mirası Koruma Derneği (KMKD) tarafından yürütülen ‘Mardin ve Çevresinde Süryani Somut Olmayan Kültürel Mirasının Belgelenmesi ve Yaygınlaştırılması Projesi’ tamamlandı. Projenin sonuçlarının yer aldığı ‘Tur Abdin’in Risk Altındaki Süryani Mimari Mirası’ kitabı da yayınlandı. Çalışmayı ve sonuçlarını Proje Koordinatörü Başak Emir ile konuştuk.

Yayında yer alan ‘Metodoloji’ başlıklı bölümde, “İncelenen yapıların büyük bir çoğunluğunun taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli olmasına rağmen, saha ziyaretlerinde bu durumun korunma için tek başına yeterli olmadığını, çoğu yapı için acil müdahaleye ihtiyaç olduğunu gözlemledik” diyorsunuz. ‘Acil müdahale’yi açar mısınız? ‘Acil müdahale’ olarak neler yapılmalıdır?

Bu kitaba dâhil edilen yapılar sadece tarihi ve mimari olarak önemli olmakla kalmayıp Türkiye’deki etnik ve dini bir azınlığın eşsiz kültürel mirasıdır. Bölgede bulunan yüzlerce kilise ve manastırın arasında onarım geçiren yapılar sınırlı sayıdadır ve pek çok yapı yüksek risk altındadır. 

Biz çalışmamızda mimarlar, sanat tarihçileri, koruma uzmanları, mimarlık tarihçileri, tarihçilerden oluşan ekibimizle yapılar hakkında hazırladığımız raporlarda korumaya dair çeşitli yaklaşımlar önerdik. Ancak farkındalığın arttırılması en temel ihtiyaç. 
Yapıların çevreleriyle birlikte bütüncül bir şekilde düşünülmesi, bu yapıların turizm rotalarına dâhil edilmesi gibi öneriler ön plana çıkıyor raporlarda. Özellikle acil önlemlere dikkat çekmek istedik, hatta bazı yapıların restorasyonu da önerildi. Bazılarının mevcut halleriyle korunmalarının daha uygun olduğu, bazılarının ise çevreleri arkeolojik olarak da zengin olduğu için arkeolojik araştırma da önerildi.

Acil müdahaleden kasıt da şöyle sıralanabilir; mesela su alıyorsa bir şekilde bunu engellemek, vandalizme açıksa bir kontrol ve gözlem mekanizması geliştirmek, büyük bir strüktürel bozulma varsa (bir duvar iniyorsa ya da çatı çökmek üzereyse) bunun için geçici destekler yerleştirmek, gerekli güçlendirme müdahalelerin yapılması, yağmura güneşe vs karşı koruma çatıları, yapıların ve çevrelerinin belki bir ören yeri gibi çevrelenip daha kontrollü bir ziyaret sisteminin tasarlanması ve mevcut kullanım dokuya zarar veriyorsa bu işlevi durdurmak gibi...

Maruz kaldıkları tehditleri göz önüne aldığınızda en öncelikli yapılar hangileridir? 

İncelenen yapıların her biri için hazırlanan raporlarda risk analizleriyle ve risklerin en aza indirgenmesi ve tehditlere karşı alınacak önlemler ile ilgili önerilere yer verildi. Mimari korumanın yöntemleri, her yapının durumuna ve kendi özgül bağlamına göre değerlendirildi. İlgili yapının bilinen bütün isimlerinin belirtilmesine önem verildi. Çalışmalara katılan uzmanlar tarafından yapıların kültürel miras olarak özellikleri ve maruz kaldıkları tehditler sınıflandırılarak bunların sayısal değerler olarak yansıtıldığı risk analizi tabloları hazırlandı. Hasar olasılığının yüksek ve kapsamının geniş olduğu yapılar tespit edilerek risk altındaki yapılar arasında koruma önceliklendirmesi yapıldı. Bu bağlamda risk analizi tablolarına göre en riskli halde bulunan yapılar Mor Abay Manastırı, Ambar Kilisesi, Mor Sobo Kilisesi, Yoldath Aloho (Meryem Ana) Kilisesi, Mor Barsavmo Manastırı, Mor Aho Manastırı/ Deyro d-Slibo, Mor Yuhannon Manastırı ve Mor Yoreth Aleksandroyo Manastırı olarak sıralanabilir. 

Tur Abdin bölgesinde Süryani kültürel varlığı olarak, dini olmayan anlamında sivil mimari örneklerinden hâlâ varlığını sürdüren yapılar var mıdır? KMKD veya başka bir kurum bu yapılarla ilgili bir çalışma yapıyor mu ya da yapmayı düşünüyor mu?

Projemiz Süryani toplumuna ait dini yapıları kapsıyordu. Ancak sivil mimari olarak böyle bir ayrım yapabilmek ne yazık ki söz konusu değil. Sivil mimari örnekleri bölgenin de özelliği sebebiyle inanılmaz bir taş ustalığı ile yapılmış ancak kültürlerarası bir belirteç taşımamaktadırlar. 

Projemiz özelinde ve KMKD’nin bölgede gerçekleştirdiği diğer projelerde bölgede, ulusal ve hatta uluslararası pek çok işbirliği gerçekleştirdik. 
Bu özgün yapıların korunmasında bulunduğu bölgelerde yaşayanların tavırları, korunma veya hasar görme durumlarını yakından etkilemekte. Kamu kuruluşları ve sivil inisiyatifler tarafından yerelde yürütülecek çalışmaların bu yönde bir diyaloğun gelişmesine katkıda bulunacağına inanıyoruz. Proje çıktılarımız ise bu amaca hizmet ediyor. 

Çalışma sürecinde yerel güçlerin ya da yerel kamu otoritelerinin engellemeleriyle karşılaştınız mı? Ne tür zorluklar yaşadınız?

Projenin ana amacı olan, Süryani somut olmayan mirasının koruması için girişimde bulunmak, yalnızca Süryaniler için değil, tüm bölge için de acil bir ihtiyaç. Bu sebeple projemizin önemli bileşenlerinden biri de Süryani aktivistlerin, sivil toplum örgütlerinin, girişimlerin ilişki ağlarını büyütmek ve etkinliklerine destek olmak idi. Mümkün olan en büyük etkiyi yaratabilmek amacıyla, yerelde olduğu kadar, ulusal ve uluslararası paydaşlarla da ilişki kuruldu.

Çalışmalarımız boyunca kültürel mirasın korunmasında toplum katılımını arttırmak projemizin en önemli unsurlarından ve kolaylaştıcılarından biriydi. Bu konuda ‘The Heritage Management Organization’ ile işbirliği kurduk ve toplum katılımı alanında proje danışmanımız oldular. Ayrıca birlikte bu konuyla ilgili bir de el kitabı hazırladık ve proje çıktılarımızdan biri olarak yayınladık. Bu el kitabının bölgede toplum ile birlikte hareket etmek isteyecek, kültürel mirasımızı beraber korumak için çalışma yapacak yerel ve ulusal paydaşlara bir yol haritası olmasını umuyoruz.

Tüm saha çalışamalarımız Mardin, Şırnak ve Batman Valilikleri, bu illerin İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri, proje paydaşlarının bilgisi dahilinde ve Kültür Bakanlığı, Mardin Süryani Kadim Deyrulzafaran Manastırı ve Kiliseleri Vakfı, Midyat Süryani Deyrulumur Mor Gabriel Manastırı Vakfı ve Mardin Süryani Katolik Kilisesi Vakfı’nın izinleri ile gerçekleşti. Böyle bir destek gerçekten çok kıymetliydi.

Proje paydaşlarımızı mümkün olduğu kadar çeşitli tuttuk; hem bölgeden hem ulusal düzeyde hem de uluslararası düzeyde paydaşları projemizde yer almaları için davet ettik. Ayrıca bu çeşitliliği, çoklu bakış açımızı yansıtabilmek adına disiplinlerarası çeşitlilikle de pekiştirdik. Yerel koordinatörlüğünü Eliyo Eliyo’nun üstlendiği projemizde ve saha çalışamalarımızda çok disiplinli ve disiplinlerarası uzman bir ekiple çalıştık. Uzmanlarımız mimar, mimarlık tarihçisi, sanat tarihçisi, arkeolog, tarihçi, dil uzmanı, kültürel miras yöneticisi, restorasyon uzmanı olarak sıralanabilir. 

Geriye dönüp baktığınızda, projenin amacına ulaştığını söyleyebilir misiniz? 

Projenin ana amacı, Mardin bölgesindeki Süryani topluluğun kültürel pratikleriyle ilgili bilginin derlenmesi ve yaygınlaştırılması, ayrıca aynı topluluğun somut mirasına yönelik risklerin değerlendirilmesi yoluyla somut olmayan değerlerin korunmasıydı. Bu proje, somut olmayan mirasın somut olanın ayrılamaz bir parçası olarak kabul gördüğünü ve korunmasının da bu mirasın varisleri tarafından geliştirilen/kabul edilen bir strateji gerektirdiğini gösteren de bir örnek.

Süryani kültüründe Tur Abdin olarak anılan bölge çokdilli, çoketnisiteli, çokkültürlü ve çokdinli bir topluma evsahipliği yapmış. Bu toplumlar arasında Müslümanlar, Hıristiyanlar ve Ezidiler bulunuyor; tarih boyunca Türkçe, Arapça, Kürtçe ve Süryanice aynı zamanda konuşulmuş. Asıl amacımız bu çeşitliliğin devam etmesi. Bunu sağlamak için de projenin faaliyetleriyle Süryani toplumunun kültürel pratiklerini (dilleri de dahil olmak üzere) belgelemeyi ve teşvik etmeyi; Süryani aktivistlerin, sivil toplum örgütlerinin, girişimlerin ilişki ağlarını büyütmeyi ve etkinliklerine destek olmayı amaçladık.

Bu sebeple projede somut olmayan mirasla ilgili yayınlar da hazırlandı. Bu yayınlar arasında yer alan üç kitapçık, Süryani somut olmayan kültürel mirasına bu mirası tehdit eden tehlikelere ve korunması için önerilere dair ayrıntılı bilgiler içeriyor. Genç nesillerin tarihi mirası korumaya ilgi göstermesi, tüm kültürel miras koruma çabalarının sürdürülebilirliği açısından yaşamsal değerde olduğundan, bir sonraki nesille doğrudan iletişim kurabilmek adına bir de çocuk kitabı hazırlandı.

Bu saha ziyaretlerinin dışında, dijital teknoloji aracılığıyla projenin belgeleme ayağındaki etkisini artırabilmeyi amaçladık. Hedefimiz, bölgede en yüksek risk altındaki yapıların dijital modellerini oluşturmak, 360° panoramik kayıt yapmak ve bu kayıtları projenin internet sayfasından daha çok paydaşa ulaştırabilmekti. Bunun hem miras varlıkları için hem de projenin kendisi için farkındalık yaratmada büyük etkisi olacağını ve her ikisine de daha fazla sürdürülebilirlik sağlayacağına inanıyoruz.

Bunun için, yine The Heritage Management Organization (HERITΛGE) ile birlikte çalışarak, HERITΛGE-Digital Yöneticisi Dr. Cornelis Stal ile bölgede ek bir çalışma gerçekleştirdik. Daha önceki ziyaretlerimizde oluşturulan risk matrisine göre yüksek tehlike altında olarak belirlenen yapılar ziyaret edildi. İnsansız hava aracı (İHA) tabanlı görüntüler kullanılarak 10 Süryani mimari eseri modellendi. Bu kayıtlara projenin internet sitesi www. intangiblesyriac.org üzerinden erişim sağlanabilir. 

Kaynak: Ferda Balancar, AGOS Gazetesi  ;  Güncelleme Tarihi: 7 Nisan 2022

 
   

   


© Copyright 2008 www.suryaniler.com
tasarım: Web Tasarım