mara

             
 
YAZARLAR
Mezarlık Üzerine Süryani Kilisesi İstemiyoruz

Süryaniler Açısından Din ve Vicdan Özgürlüğü

Süryani-Keldani-Asuri Halkının Çığlığını Duyun

Benim Adım ...

Başın Sağolsun Türkiye: "Hepimiz Hrant'ız"

Sözlü Tarih Çalışmasına Katkıda Bulunalım

Midyat'ta Kültürel Bir Atılım

70 Yıl Önceki Şapka, 40 Yıldır Devam Eden Süreç

2004'e Girerken

Avrupa Birliği Uyum Süreci ve Süryaniler

hepsi

Diaspora Bayramları veya Aralık Özlemim

Hazan Ortasında Bir Ağaç veya Sonbahar Sendromum!

Kendi Vatanında Sürgün Edilen Bir Halk

Bir Doktorun Gözünden Irak'ta Yaşanan Felaket

Rant, Manastır Dinler mi?

Herşey Su ile Başladı

Gözyaşımız "Nakuşo'dan" Damlardı

Hayat Sohbetleri

Zamanın Dışında Gerçekliğin İçinde BAHE

Urfalı Efsuncu Orpheus - Bir Mozaiğin Macerası

Kurşun ve Yorgan

Deyr-Zafaran'ın Taşa Yazılı Mektupları

Tanrı Rahmeti ve 'Toprağı Bol Olmak'

Kendine Saklı Kitaplar

Taşların Barıştığı Hançepek

Benim Olmayan Kilise'nin...

Söyleyen ve Susan

Ben Kendim Değilim

hepsi

Aydın Olmak, Kendini Aydın Sanmak

Bir Evin Anımsattıkları

Ana Sütü Gibi Bedava

Samatya Kaçamakları

Baba ve Oyuncak

İkinci Yarısından Seyredilen Bir Film

Bu Gece Bir Hayaletle Yaptığım Muhabbet

Diş Kurtları ve Bilimin Kökeni

Yitirilmiş Olanlara Karşı Karyo Hliso Duruşu

Süryanicenin Tarihsel Önemi ve Durumu

Mardin Ruhu

Çanlar Yeni Anlayış İçin Çalacak

İhtiyarlık ve Çocukluk /Saybutho u Talyutho

Rasyonel Güç ve Hayatın Değişmez Sabiteleri

Hasyo Hanna Dolabani'yi ANLAMAK

Benlik Çıkmazı ve Ruhsal Labirentler

Çoğulculuk ve Barış

Onun Adı Turabdin İdi

hepsi

Azınlık Kadını Olmak

Bir Sivil Tarih Çalışması; Mihail Kırılmaz

Dilde Destan, Yürekte Yara

Bahe ve Manastır

Tavandaki Çini

Umudu Karartmadan Yaşayabilmek

Süryaniler İçin Seyfo Devam Ediyor

Mor Gabriel Tarihimizdir

El Konulmaya Doyulmayan Hıristiyan Malları

Süryani Kardeşime Dokunma

Soğan Kabukları ve Akitu Bayramı

Solgun Sarı'nın Manastırı

Kalbi Halkı İçin Atan Bir Süryani'nin Buruk Vedası

Kadim Süryanilerin Akitu Bayramı

Mardinlilerin Dilinden Düşmeyen Beş Konu

hepsi

Bir Düşün Peşine Düşmek

Süryani İsa'nın Hasret Rüzgarı

70. Yılında Yetmiş Bin Süryani

İnsan Yüreğinde Ne Arzuluyorsa Onu Konuşur

İsa Bakır ve Mektubu

İsa'nın Ağacını Aramak

Siyah Elbiseli Süryani Kadınlar

Süryaniler ve Diyalog

Korku ve Kuşku

Bir Haberin Düşündürdükleri

Süryanilerin Son Güneşi: Metropolit Hanna Dolabani

Bir Toplum Nasıl Yok Olur?

Bu Öyküde Senden Bahsediliyor

Mor Gabriel'e Dokunmak

Mardin'de Eski Bir Gelenek: Hassit Merene

Oryantalist Maryus Bauer Mardin'de

Çicek Açmadan Meyve Vermek

Bir Süryani Halk Ozanı

Mor Şumuni ve 40-50 Kadar Süryani

Bütün Süryaniler Kimdir?

Sabro'nun İlk Sayısına Dair

Patrik: Dua Türkçe Yapılacak Süryanice Yok

Rahibeler Nasıl Serbest Bırakıldı?

Februniye'nin Önündeki Yol

Kaçırılan Metropolitlerin Katili İstanbulda mı?

Kaçırılan Metropolitler Üzerine Bir İnceleme

 
 
* Muzaffer İRİS / SÜRYANİLER LOZAN'IN NERESİNDE?
Süryani okullarının sudan bahaneler gösterilmeden yeniden açılması gerekmektedir. Dünya medeniyetine mal olmuş hiçbir dil, kültür yok olmamalıdır.

Son 10 yılda dünyada ve Türkiye ’de çok şey değişti. Eğitimden politikaya, sanayiden insan haklarına, duble yollardan inşaat sektörüne kadar her şey değişti. Yıllarca tabu sayılan konular tartışılmaya başlandı. İnsanlar artık kendilerini daha rahat ifade ediyorlar. Bunca kanun, yasa değişip hak ve hukuk konuşulup sorunlar çözüme kavuşurken, onların sorunları nedense bitmiyor. Kimse onları duymak istemiyor. Ya da birileri çözmek istemiyor.

Anayurtlarına, köylerine dönmeye başladıklarında karşılarında işgal edilen arazi sorunlarını çözmekle uğraştılar. Arazileriyle ilgili sorunlarını bazıları çözerken bazı arazi, ev problemleri ise maalesef halen devam etmektedir.

Sonra kendileri için kutsal sayılan 1600 yıllık Mor Gabriel Manastırı arazilerine Hazine’nin el koymasıyla sarsıldılar. İstanbul ’da açmayı düşündükleri anasınıfı da azınlık olmadıkları gerekçesiyle geri çevrildi. En uysal bir halk olmalarına rağmen 10. sınıf tarih ders kitabının 65-66. sayfasında ihanet etmekle suçlandılar. Cumhuriyet tarihinde ilk kez Yeşilköy’de ihtiyaçları nedeniyle yapmayı planladıkları kiliseye de izin verilmedi.

Süryanilerin bu son istekleri, yani okul açma ve kilise inşa etme talepleri aslında büyük, abartılmış, çözümü olmayan istekler değil; tam aksine, daha önce var olup ellerinden gasp edilen bir hakkın iade edilmesidir.

Süryanilerin Lozan Antlaşması’ndan 5 yıl sonrasına yani 1928 yılına kadar nüfusu yoğunlukta bulunan Mardin ve Diyarbakır’da okulları açıktı. Faaliyette bulunan bu okullar Milli Eğitim Bakanlığı ’na bağlıydı. Matematik, dini bilgisi, coğrafya, tarih, sağlık bilgisi ile Osmanlıca, Türkçe, Süryanice, Arapça, İngilizce olmak üzere 5 dilde eğitim görüyorlardı. Mezun olan öğrencilere bakanlık onaylı diplomalar verilmekteydi. Bu okullar Lozan’dan 5 yıl sonrasına kadar eğitim ve öğretim faaliyetlerine devam etmişlerdir. Bu okullar eğitim kalitesi açısından da diğer okullarla yarış halindeydiler. Bu okulların kapanma sebepleri henüz bilinmemektedir

En eski üç dilden biri 

Süryanice şu anda hâlâ konuşulan dünyanın en eski üç dilinden biri olup kutsal sayılmaktadır. Bu dil 7. yy’da çok önemli roller üstlenmiş, Yunanca eserler (Eflatun ve Homeros’un) önce Süryaniceye, oradan da diğer dünya dillerine çevrilmiştir. Dönemin en önemli çevirmenleri Süryanilerdi. Bu çevirmenler İslam kültürü ve edebiyatına da büyük katkılar sunmaktaydılar. Süryani eğitimci-yazar Naum Faik, Türkçede 2000’e yakın Süryanice kelime olduğunu ileri sürer. Örnek vermek gerekirse; ağustos, eylül, temmuz ve haziran aylarının isimleri Süryanicedir.

Süryaniceyi konuşan kişilerin sayısı her gün azalmaktadır. Bu dil günümüzde yok olmakla karşı karşıya kalan diller arasındadır. Sadece kilise çatısı altında kullanılmaktadır.

Süryanilerin azınlık olup olmadığı konusundaki iddialara gelince; 13 Mart 2013’te Cumhurbaşkanı Gül, İsveç Parlamentosu’nda yaptığı konuşmada konunun gündeme gelmesi üzerine “Süryaniler azınlık değildir. Azınlık haklarından gönüllü olarak vazgeçmişlerdir” dedi. Cumhurbaşkanımızın yanlış bilgilendirildiğini düşünüyorum. Çünkü bu konuyla ilgili hiçbir belge, kanıt, kayıt bulunmamaktadır. Bu bir şehir efsanesinden ibarettir. Bu konuda bilgisi, belgesi olanların paylaşması tarih bilimine önemli bir katkı sunacaktır.

Sayın Cumhurbaşkanımızın üzerinde durduğu diğer önemli bir konu ise “Bizden önce yalnız Süryaniler değil birçok kişi haksızlığa uğradı” demesiydi. Cumhurbaşkanı’nın bu söylemi diğer iktidarların yaptığı gibi hep suçu öncekilere atmasından başka bir şey değildir. Bugünkü iktidarlara düşen, daha önceki yanlışların arkasına sığınmak değil, düzeltilen birçok yanlış gibi, bu hataların da düzeltilmesine çalışmaktır.

Lozan’a gelince; Lozan’da Türkiye’yi Edirne milletvekili İsmet Paşa temsil eder. Lozan Antlaşması’nın 3. kısım 37-44. maddeleri azınlıklarla ilgili bölümleri içerir.

Bu antlaşmanın hiçbir madde, paragraf, cümle ve kelimesinde millet, halk olarak kimlerin azınlık oldukları, olacakları belirtilmiyor, belirtilmemiş. Sadece Türkiye’de yaşayan ‘gayrimüslimler’ ibaresi geçmektedir. Bunlar ise Yahudi (Musevi), Rum, Ermeni ve Süryanilerdir.

Süryaniler günümüzde hâlâ azınlıklar masasına bağlıdır. Vakıf yönetimi seçimlerinde azınlıklar masasından temsilciler bulunmaktadır. Resmi protokollerde azınlıkların sahip olduğu prosedüre uygun yer almaktadırlar. Devlet işine geldiği gibi, bazen azınlık, bazen yabancı uyruklu, bazen asli unsur olarak saymakta, ancak okul açmasına izin vermemektedir. Diğer taraftan bir halkın, bir tarih ve medeniyetin, bir dilin, bir kültürün yok olması da Lozan’a ya da başka gerekçelere bırakılmamalıdır.

Lozan’ın 40. maddesi ne diyor?

LOZAN-Madde 40: Müslüman olmayan azınlıklara mensup Türk uyrukları, hem hukuk bakımından hem de uygulamada, öteki Türk uyruklarıyla aynı işlemlerden ve aynı güvencelerden [garantilerden] yararlanacaklardır. Özellikle, giderlerini kendileri ödemek üzere, her türlü hayır kurumlarıyla, dinsel ve sosyal kurumlar, her türlü okullar ve buna benzer öğretim ve eğitim kurumları kurmak, yönetmek ve denetlemek ve buralarda kendi dillerini serbestçe kullanmak ve dinsel ayinlerini serbestçe yapmak konularında eşit hakka sahip olacaklardır.

Bir halkın, kültürün yaşaması ancak okullarla mümkün olur. Mezopotamya uygarlığının en önemli ayağı kabul edilen 5500 yıllık bir kültüre sahip Süryaniler tarihten yok olmamalıdır.

Birlikte yaşama kültürü adına olumlu adımlar atılmalı, Süryanilerin yaşadığı sorunların çözümüne yönelik adımların atılması ülkemiz adına, demokrasi adına önemli bir basamak olarak görülmelidir.

Bu nedenle Süryani okullarının sudan bahaneler gösterilmeden yeniden açılması gerekmektedir. Dünya medeniyetine mal olmuş hiçbir dil, kültür yok olmamalıdır.

Süryanilere ait bir eğitim kurumunun, bir okulun açılması için birileri başvuruda bulunur mu bilmiyoruz. Ancak günümüzde Süryanice gittikçe kan kaybetmekte ve tarih sahnesinden silinmekle karşı karşıyadır. Dünya tarihine mal olmuş, dünyanın en eski dillerinden biri olan Süryanicenin yaşatılması için gerekli önlemler alınmalıdır. Üniversiteler ve resmi kurumlar bu dilin geliştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmalıdır. Bugün tarihi öneme sahip bir binaya bir çivinin çakılması yasakken, dünya tarihinin en eski hazine ve mirası, 5500 yıllık geçmişe sahip Süryanicenin kaybolmasına seyirci kalınmamalıdır.

Unutulmamalı ki sadece Süryanice değil, hiçbir dil yok olmamalıdır.

* Eğitimci-Yazar

Kaynak: Radikal Gazetesi, Güncelleme Tarihi: 30 Mart 2013

 
   

   


© Copyright 2008 www.suryaniler.com
tasarım: Web Tasarım