KÜLTÜR / SANAT
Yok Hükmündeki Millet-i Mahkumeler

1912'de Şark Yıldızı Gazetesi

Süryani Edebiyatının 2000 Yıllık Geçmişi

Soğan Kabukları ve Adıyaman'ın Öteki Tarihi

İstanbul Süryanilerine Bakış:Mazlum ve Makul

Süryani Kadınların Acılarına Işık Tutmaya Çalıştım

Azınlık Malları Nasıl Türkleştirildi

Bir Süryaninin Askerlik Anıları

Barışa Emanetiz

Kutsal Ruhun Kavalı Mor Efrem

Geçmişten Günümüze Mardin Müzisyenleri

Yok Sayılan Bir Halk

Süryaniler

hepsi

Süryani Dili

Süryanilerde Tiyatro ve Sinema

Süryanilerde Popüler Müzik

Süryanilerin Müzikal Çığlığı

Süryanilerde Kilise Müziği

Süryanilerde Halk Oyunları

Süryanilerde Ölüm Gelenekleri

Diyarbakır'da Geleneksel Bir Meslek Puşicilik

Turabdin'de Siboro Geleneği

Süryanilerin Yüzyıllardır Yaşattığı Sanat: Telkari

Şarabın Süryani Ustaları

Süryanilerde Paskalya Bayramı ve Hazırlıklar

Kaybolan Bir Süryani Sanatı: Basmacılık

Süryani Geleneğinde Noel (Yaldo) Bayramı

Bir Süryani Geleneği : Hano Kritho

Taştan Çıkan Beyaz Çorba: Gabula

Turabdinin Temel Yemeği Bulgur

Babağannuç

Yemek Tarifleri

 
 
/ SÜRYANİLERDE HALK OYUNLARI

Her toplumun geçmişinden günümüze taşıdığı davranışlar ve gelenekler vardır. Gelenekler insan ilişkilerinin gelişiminde ve kültürün aktarımda köprü görevi görür. Bugün bir çoğumuzun unuttuğu bu gelenekler geçmişte insanlar için çok önemli idi.

Süryani toplumunun artık aynı birleşik coğrafyada yaşamıyor olması, toplum üyelerini bir araya gelip gelenek ve göreneklerini paylaşmaktan alıkoymaktadır. Bu yüzden bu gelenek ve görenekler sadece belli bölgelerde yaşama şansı bulmaktadırlar.
İşte Süryanilerde yaygın olan bazı gelenekler:


Süryani kültürüne ait en az bilinen öğelerden birisi de halk oyunlarıdır. Oysa Süryaniler bu konuda oldukça zengin bir kültüre ve mirasa sahiptirler. Süryaniler bu kadar zenginliğe rağmen, günümüze kadar çeşitli faktörlerin etkisiyle bu alana yeterince ilgi göstermemişlerdir. Bunun sonucunda, tıpkı diğer alanlarda olduğu gibi, bu zengin folklorik miras da kaybolmaya yüz tutmuştur. Süryaniler son yıllarda, unuttukları bu alana ilgi göstermeye başlamış ve yeni nesiller arasında unutulmaya yüz tutan çeşitli Süryani halk oyunlarını gün ışığına çıkartmışlardır. Dileğimiz bu zengin mirası ortaya çıkartabilecek ve yaşatabilecek Süryani bireylerinin daha da artmasıdır. Ayrıca bilimsel anlamda foklorik araştırmalar yapan insanların bu konuda ciddi anlamda araştırmalar yapması gerekiyor. Elimden geldiğince Süryani halk oyunları hakkında toplayabildiğim bazı bilgileri bu sütunda sizlerle paylaşmak istiyorum.

Süryaniler tarafından en çok bilinen ve oynanan oyunlar; Bagiye, Şemmo, Şehhane ve Hassade'dir. Aslında sayıları yüzden daha fazla Süryani halk oyunu bulunmaktadır ama gerek yaşadıkları büyük kültür erozyonu ve asimilasyon, gerek bölgede sayılarının giderek azalması gibi etkenler bu halk oyunlarının unutulmasına yol açmıştır. Süryaniler bugün için halk oyunlarını sadece düğünlerde yaşatabilmektedir.. Düğünü yapanın ekonomik gücüne bağlı olarak oynanan oyunlar, bölgedeki diğer halkların oynadığı oyunlarla bazı karakteristik benzerlikler göstermektedir. Örneğin Hakkari oyunlarının sola giderek oynanmasını Süryani Halk oyunlarında da görmekteyiz.

Bütün bunlara karşın Süryani halk oyunlarının kendine özgü yönleri de vardır. Halay tarzında oynanan oyunların müzikleri 2 veya 4 zamanlı olup oyunları ise 12, 14 veya 16 hareketten oluşmaktadır. Hareket sayısı fazla görünmesine karşın bu tür oyunların öğrenilmesi oldukça kolaydır. Oyunların oynandığı türkülerde oldukça mutlu ve neşeli sözler içeren bir atmosfer hakimdir.

Günümüzde Van bölgesinin oyunları içerisine sayılan Şehhane oyunu aslında Süryanilerin o yöreye kazandırdığı bir oyundur. Tarihte Doğu Süryanilerinin merkezinin Van ve yöresi olması bu düşünceyi daha da güçlendirmektedir. Yabancı araştırmacıların katkıları ile Şehhane oyunu dünya kamuoyuna tanıtılmış ve festivallerde çeşitli gruplar tarafından oynanmıştır. Umarım buna benzer bir çok Süryani halk oyunu gün ışığına çıkartılır ve insanlar bu zengin kültür hazinesinden haber olur.

Sizlere derleyebildiğim kadarıyla Bagiye ve Şehhane oyunlarının oynandığı Süryani türkülerinin türkçe karşılıklarını sunuyorum:

BAGİYE
Sabahları sevgilime şarkı söyleyip
Gündüzleri de yorulmasın diye yardım etmek istiyorum

Sabah çiçek toplayıp
Akşam rahatlığı için başına takmak istiyorum
Sabahları sevgilime şarkı söyleyip
Gündüzleri de yorulmasın diye yardım etmek istiyorum

Kuyudan su çekip sevgilime içirmek istiyorum
Sarhoş olsun diye aşk dolu bir bardak vermek istiyorum
Sabahları sevgilime şarkı söyleyip
Gündüzleri de yorulmasın diye yardım etmek istiyorum

İncir ağacı altında sevgilimi bekleyip
Ona elbise dikerim
Sabahları sevgilime şarkı söyleyip
Gündüzleri de yorulmasın diye yardım etmek istiyorum
Gözlerimizi kapatan uyku şarkısı söyleyip
Kalbimizin köşelerini sevgi dolduralım


ŞEHHANE
Memleketime gittim
Rüyalarımın umudu
Ninova şehrine vardım
Etrafında şehirler gördüm
Davul ve zurna ile şehhaneyi oynuyorlar

Ninova'nın gece görüntüsü
Ne kadar hoştur
Güzelliğine aşık oldum
Eşi benzeri yok
Davul ve zurna ile şehhaneyi oynuyorlar

Bahçeleri çiçek ve ağaçlarla doludur
İçinde yaşayan Süryani halkını
Bütün komşuları kıskanıyor
Davul ve zurna ile şehhaneyi oynuyorlar

Memlekette etrafımda güzel kızlar gördüm
Her biri elbisesine bir kelime yazmıştı
Davul ve zurna ile şehhaneyi oynuyorlar

Güzel elbiseler giymişler
Gözlerine boya sürmüşler
Boylarındaki bayraklarla gurur duyuyorlar
Davul ve zurna ile şehhaneyi oynuyorlar

Süryani dağına çıktılar
İki nehrin arasını (Fırat ve Dicle) gözlüyorlar
Güneş her birinin güzelliğinden utanıyor
Davul ve zurna ile şehhaneyi oynuyorlar

İki kızın ismini sordum
Birisi Samiram dedi diğeri de Brula
Davul ve zurna ile şehhaneyi oynuyorlar

İkisi kardeştirler,
Güzellikleri ile kraliçelere benziyorlar
Samiram Brula'dan bir yaş küçüktür
Davul ve zurna ile şehhaneyi oynuyorlar

Yeri göğü temiz memleketim
Yıldızlar ona şarkı söylüyorlar
Tek isteğim onu bir daha görmek
Davul ve zurna ile şehhaneyi oynuyorlar


 
   

   


© Copyright 2008 www.suryaniler.com
tasarım: Web Tasarım